Als handhaver staat u in principe aan het einde van de keten, uw collega van preventie aan de voorkant. Pas als er iets aan de hand is, komt u als handhaver in beeld. Dat kan bij de aanvraag van een uitkering zijn, maar ook als een uitkering al jaren loopt. Hoe goed u uw werk kunt doen, hangt voor een deel af van de kwaliteit van het werk van uw collega’s. Hoe mooi zou het zijn als u daar invloed op uit kunt oefenen? U ziet waar de risico’s zitten en u weet het beste wat u nodig heeft om uw onderzoek goed te kunnen doen. Een heel goede reden voor u om vooraan in het proces te gaan zitten en uw collega’s te ondersteunen bij hun werk. Omgekeerd dus! Dat is misschien niet direct uw taak, maar u heeft er wel plezier van en uw werk wordt er ook effectiever door. Het is goed mogelijk dat uw collega’s ook niet precies weten wat u nodig heeft en waarom. Voor u allen fijn als u hen daarmee kunt helpen.
Natuurlijk moet u iets met de dilemma’s die opkomen. De vraag is vooral hoe u weet wat u moet doen. Het antwoord daarop is per gemeente verschillend. Het lijkt in ieder geval niet verstandig om één van beide uitersten te kiezen in het voorbeeld van het gezin met hennepplantage én jeugdhulp. Niet om zonder meer de uitkering te beëindigen en boetes op te leggen, maar ook niet om jeugdhulp het verder te laten oppakken en als handhaver helemaal buiten beeld te blijven. Een gulden middenweg pakt vaak het beste uit. Het is afhankelijk van de visie van de gemeente hoe de oplossing eruitziet. U kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om met de jeugdhulpverlener af te spreken dat ze 6 weken de tijd krijgen om de boel voldoende te stabiliseren, zodat u daarna met handhaving aan de slag kunt (dat kan natuurlijk niet als de situatie onveilig is). Of de jeugdhulpverlener gaat zich ervoor inzetten dat het gezin zelf bij de gemeente meldt dat er inkomsten uit hennep zijn. Dat gaat natuurlijk niet vanzelf, maar er kan ook een deadline aan verbonden worden. Heeft het gezin binnen die termijn niets ondernomen, dan meldt de jeugdhulpverlener het alsnog zelf.
Om handhaving effectiever te maken kunt u vóóraan in het proces gaan zitten en naar het grote plaatje kijken. U kunt bijvoorbeeld maandelijks aansluiten bij het werkoverleg van de vakafdeling. Daar heeft iedereen profijt van. De consulenten kunnen u vragen stellen, u kunt aangeven waar u risico’s ziet. Ook dilemma’s kunt u daar bespreken. Bij voorkeur samen met iemand die daadwerkelijk een knoop kan doorhakken en kan beslissen hoe u dat gaat doen. Als u een paar dilemma’s heeft uitgewerkt, dan heeft u wat houvast bij volgende problemen die u tegenkomt. Zet deze dilemma’s mét oplossing in Inzicht Sociaal Domein, zodat iedereen het terug kan vinden. Of maak een eigen casusboekje met de meestvoorkomende dilemma’s. Wilt u een keer oefenen met omgekeerd handhaven? Dat kan tijdens onze training Omgekeerd handhaven met oog voor effect.
